Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Süni İntellekt texnologiyalarından sui-istifadə hallarına qarşı mübarizəni gücləndirən yeni qanunvericilik aktı hazırlanır. Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsi ilə İnsan hüquqları komitəsinin birgə iclasında müzakirə olunan layihə, şəxslərin razılığı olmadan onların görüntü və səsindən istifadə etməklə hazırlanan saxta materialların yayılmasına qarşı ciddi cəza tədbirləri nəzərdə tutur. [^25^]
Qanun layihəsinə əsasən, şəxsin razılığı olmadan onun görüntüsündən və ya səsindən istifadə etməklə Süni İntellekt texnologiyaları və ya xüsusi proqram təminatları vasitəsilə reallığı əks etdirməyən foto, video və ya audio materialları hazırlama və ya həmin materialları mediada, internet informasiya ehtiyatlarında və ya informasiya-telekommunikasiya şəbəkələrində yayma 3 min manatdan 7 min manatadək cərimə və ya 360 saatdan 480 saatadək ictimai işlər, habelə 3 ilədək azadlığın məhdudlaşdırılması və ya eyni müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılacaq. [^28^]
Eyni əməllər bir qrup şəxs və ya qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədildikdə, iki və ya daha çox şəxsə qarşı törədildikdə, şəxsin şərəf və ləyaqətini ləkələmək və ya onu nüfuzdan salmaq məqsədilə törədildikdə, zərərçəkmiş şəxsin xidməti vəzifəsini və ya ictimai borcunu yerinə yetirməsi ilə əlaqədar onun özü və ya yaxın qohumlarına qarşı törədildikdə isə cəza 3 ildən 5 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə sərtləşdiriləcək. Xüsusilə pornoqrafik və ya seksual məzmunlu materialların hazırlanması və yayılması üçün nəzərdə tutulan cəza 3 ildən 7 ilədək həbs müddətinə qədər artırılır. [^25^]
⚠️ Nişanlanma Tələbi
Qanun layihəsində Süni İntellekt texnologiyaları vasitəsilə hazırlanmış foto, video və ya audio materialların kütləvi nümayiş etdirildiyi halda belə texnologiyalardan istifadə edilməklə hazırlandığını aydın şəkildə göstərən və asanlıqla görünən nişanlanma ilə təmin edilməsi tələbi də yer alıb. Bu, izləyicilərin saxta məzmunu real məzmundan ayırd etməsinə imkan yaradacaq.
Bu qanunvericilik addımı Azərbaycanın rəqəmsal transformasiya prosesində vətəndaşların hüquqlarının qorunması, şəxsi həyatın toxunulmazlığının təmin edilməsi və dezinformasiya ilə mübarizə sahəsində atılan mühüm addımlardan biridir. Qlobal miqyasda deepfake texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə Azərbaycanın bu sahədə proaktiv qanunvericilik bazası formalaşdırması beynəlxalq təcrübəyə uyğun addımdır. [^27^]
Mənbələr: BakuPost.az · Manset.az · Modern.az