Kompüter elmləri üzrə əfsanəvi alim, "The Art of Computer Programming" kitablar seriyasının müəllifi Donald Knuth (Stanford Universiteti) bu ay şok açıqlama ilə çıxış edib. 88 yaşlı alim bildirib ki, Anthropic-in Claude Opus 4.6 modeli onun həftələrdir çalışdığı, lakin həll edə bilmədiyi riyazi problemi uğurla həll edib. Knuth bu hadisəni "avtomatik deduksiya və yaradıcı problem həllində dramatik irəliləyiş" adlandırıb. [^42^]
Məsələ qraf nəzəriyyəsindən olan Hamiltonian dövrləri problemidir. m×m×m ölçülü üçölçülü tor şəbəkədə hər bir təpənin (i, j, k) koordinatları ilə təsvir olunduğu bir qraf təsəvvür edin. Hər təpədən üç istiqamətdə hərəkət mümkündür: i, j və ya k koordinatını 1 artırmaq (modulo m). Problemin şərti budur ki, bu qrafın bütün kənarlarını tamamilə əhatə edən üç ayrı Hamiltonian dövrü tapmaq lazımdır — yəni hər bir kənar yalnız bir dövrə aid olmalıdır. [^44^]
Knuth m = 3 halını həll etmişdi, dostu Filip Stappers isə 4 ≤ m ≤ 16 aralığında eksperimental yollarla həllər tapmışdı. Lakin ümumi konstruksiya tapılmamışdı. Stappers problemi Claude Opus 4.6-ya verdi və model 31-ci cəhdində həlli tapdı. AI "fiber decompozisiya" (s = (i + j + k) mod m) metodunu kəşf edərək, tək m ədədləri üçün ümumi həll qaydası təklif etdi. [^44^]
📜 "Claude's Cycles" Məqaləsi
Knuth 28 fevral 2026 tarixində "Claude's Cycles" adlı qısa məqalə dərc etdi. Məqalədə o yazır: "Dünən öyrəndim ki, həftələrdir üzərində çalışdığım həll edilməmiş problemi Claude Opus 4.6 həll etdi. Görünür ki, 'generativ AI' haqqında fikirlərimi tezliklə yenidən nəzərdən keçirməli olacam." AI konstruksiya tapdıqdan sonra Knuth ona riyazi isbat verdi. Bu, generativ AI-in riyazi tədqiqatda iştirakının ilk dəfə sənədləşdirilməsi hadisəsidir. [^41^]
Claude-un tapdığı həll yalnız tək m ədədləri üçün işləyir. Knuth sonradan 760 oxşar decompozisiya metodu olduğunu kəşf etdi. Cüt m ədədləri üçün isə həll mövcud deyil — m = 2 üçün isbat edilmişdir ki, bu mümkün deyil. Bu hadisə AI sistemlərinin mürəkkəb elmi problemlərdə real tədqiqatçı kimi iştirak edə biləcəyinin ən aydar nümunələrindən biridir. [^48^]
Mənbələr: Adafruit Blog · AI in Plain English · 36Kr