OpenAI Strategiyasını Dəyişir: 2030-cu il üçün Büdcə 1.4 Trilyondan 600 Milyard Dollara Endirildi

 

Süni İntellekt dünyasının ən güclü oyunçularından biri olan OpenAI, son günlərin ən çox müzakirə olunan qərarını açıqladı. Şirkət, 2030-cu ilə qədər infrastruktura yatıracağı investisiya hədəfini 1.4 trilyondan 600 milyard dollara endirdi — bu, proqnozlaşdırılan rəqəmin demək olar ki, yarısıdır. İlk baxışda bu xəbər geri çəkilmə kimi görünə bilər. Lakin məsələyə daha dərindən baxıldıqda, aydın olur ki, bu qərar OpenAI-ın gələcək üçün daha ağıllı, daha dayanıqlı və daha inandırıcı bir strategiya qurduğunun nişanəsidir. Bu məqalədə, OpenAI-ın bu tarixi qərarının arxasında nə dayanır, bu addım bazara necə təsir edəcək, Nvidia, SoftBank, Amazon kimi nəhənglərin bu məsələdəki rolu nədir — hamısını ətraflı araşdıracağıq.

Hər Şeyin Başlanğıcı: 1.4 Trilyon Dollarlıq Böyük Vəd

2025-ci ilin ikinci yarısında, OpenAI-ın baş icraçı direktoru Sam Altman texnologiya aləmini heyrətə salan bir rəqəm açıqladı: şirkət 2030-cu ilə kimi Sİ infrastrukturuna ümumilikdə 1.4 trilyon dollar yatırmağı planlaşdırır. Bu, o vaxta qədər heç bir texnologiya şirkətinin cəsarət edib dilə gətirmədiyindən daha böyük bir rəqəm idi. Altmanın bu açıqlaması, aparıcı çip istehsalçıları, bulud şirkətləri ilə bağlanan milyardlarla dollarlıq anlaşmalar fonunda daha da çox diqqət çəkdi. Məqsəd — dünyanın ən böyük superkompüter şəbəkələrini qurmaq, Sİ model məşqini dəfələrlə sürətləndirmək və ChatGPT-ni gündəlik həyatın ayrılmaz parçasına çevirmək idi.

Lakin zamanla bir sıra narahatlıqlar üzə çıxmağa başladı. Analitiklər, investorlar və media nümayəndələri soruşmağa başladılar: 1.4 trilyon dollarlıq xərci ödəmək üçün OpenAI nə qədər gəlir əldə edə bilər? Bu sual cavabsız qalmadı — amma cavab, ilkin planın yenidən nəzərdən keçirilməsini qaçılmaz etdi.

Niyə 600 Milyard? Qərarın Arxasındakı Həqiqi Səbəblər

21 fevral 2026-cı ildə CNBC-nin məlumatına görə, OpenAI investorlarına yeni bir hədəf açıqladı: 2030-cu ilə kimi infrastruktura 600 milyard dollar xərclənəcək. Bu, əvvəlki rəqəmdən 57 faiz azdır. Şirkətin yeni planı, xərcləri gözlənilən gəlirə birbaşa bağlamaq prinsipinə əsaslanır. Başqa sözlə desək, "nə qazanacağıq, ona uyğun xərcləyəcəyik" — bu, Sİ sektorunda hazırda çox az şirkətin riayət etdiyi bir yanaşmadır.

Mənbələrə əsasən, qərarın arxasında bir neçə əsas amil dayanır. Birincisi, bazar narahatlıqları: investorlar Sİ infrastrukturuna yönəlmiş sürətli kapital axınının qarşılığında kifayət qədər gəlir olub olmayacağını sorğulamağa başlamışdı. İkincisi, OpenAI-ın öz maliyyə göstəriciləri: şirkət 2025-ci ildə 13.1 milyard dollar gəlir əldə etdi — bu, 10 milyard dollarlıq hədəfi aşmaq deməkdir. Xərclər isə 9 milyard dollarlıq proqnoza qarşı 8 milyard oldu. Bu nəticələr müsbət idi, amma 1.4 trilyonluq planı əsaslandırmaq üçün hələ çox yol qalırdı.

2030-cu il üçün 280 Milyard Dollarlıq Gəlir Hədəfi: Gerçəkçidirmi?

OpenAI, 2030-cu ilə qədər 280 milyard dollardan çox gəlir əldə etməyi hədəfləyir. Bu rəqəm, istehlakçı və korporativ seqmentlər arasında demək olar ki, bərabər paylanacaq. İstehlakçı tərəfdə ChatGPT abunəlikləri, yeni Sİ cihazları, reklamdan gəlir kimi mənbələr, korporativ tərəfdə isə müəssisələrə satılan Sİ həlləri, API xidmətləri, iş avtomatlaşdırması alətləri önə çəkilir.

Bu hədəfə çatmaq üçün OpenAI-ın növbəti beş ildə yüksək iki rəqəmli illik artım göstərməsi tələb olunur. Analitiklər bunu "son dərəcə iddialı, amma mümkün" olaraq dəyərləndirirlər. Şirkətin hazırda Sİ bazarındakı lider mövqeyi, brendin gücü, həmçinin partnyorlar şəbəkəsi — bunlar bu hədəfi əlçatmaz etmir.

Nvidia, SoftBank, Amazon: Böyük Oyunçuların Rolu

OpenAI hazırda 100 milyard dolları aşa biləcək nəhəng bir maliyyələşmə raundunu tamamlayır. Bu raunddakı kapitalın təxminən 90 faizi strateji investorlardan gəlir. Bu investorlar arasında ən çox diqqət çəkən isim Nvidia-dır. Dünyada ən yüksək bazar dəyərinə sahib şirkət olan Nvidia, OpenAI-a 30 milyard dollara qədər yatırım etməyi müzakirə edir. Bu, 2025-ci ilin sentyabrında elan edilmiş 100 milyard dollarlıq infrastruktura çərçivəsindən ayrı bir investisiyadır.

Nvidia-nın baş icraçısı Jensen Huang bu barədə çox aydın danışdı: "OpenAI-ın növbəti maliyyələşmə raundu"nda iştirak etmələrinin "şübhəsiz" olduğunu bildirdi. Bu açıqlama, iki nəhəngin münasibəti barədə bazar narahatlıqlarını bir qədər yatırmağa kömək etdi. Maliyyələşmə raundu tamamlandığı təqdirdə OpenAI-ın 730 milyard dollarlıq əvvəlcədən pul ilə qiymətləndirilməsi gözlənilir. Strateji investorlar sırasında SoftBank və Amazon da yer alır.

• ✅ Nvidia: 30 milyard dollara qədər investisiya müzakirəsi, 730 milyard dollarlıq qiymətləndirmə çərçivəsindədir.
• ✅ SoftBank: Böyük maliyyələşmə raundu çərçivəsində strateji investor kimi iştirak edir.
• ✅ Amazon: Bulud infrastrukturu tərəfdaşlığını maliyyə iştirakı ilə birləşdirir.
• ✅ Strateji kapitalın payı: Maliyyələşmə raunddakı kapitalın 90 faizindən çoxu strateji investorlardan gəlir.

Sİ "Balonu" Böyüyürmü, Yoxsa Sönürmü?

OpenAI-ın büdcəsini kəsməsi bazarda dərhal "Sİ balonu" müzakirəsini alovlandırdı. Bəziləri bu qərarı Sİ-yə tələbatın yavaşımasının əlaməti kimi oxudu. Lakin bu yanaşma çox sadəlövh görünür. Əslində, 1.4 trilyon dollarlıq ilkin hədəf əsaslı sabit sürət planları deyil, iddialı — bəzən isə spekulyativ — öhdəliklərin yekunu idi. Yeni 600 milyard dollarlıq plan isə konkret gəlir proqnozlarına bağlanmış, daha az "bəyan", daha çox "iş planı" xarakteri daşıyır.

Bundan başqa, OpenAI-ın gəlir göstəriciləri — xüsusilə 2025-ci ilin nəticələri — şirkətin real gəlir mənbələri yarada bildiyini sübut etdi. ChatGPT-nin 900 milyondan çox həftəlik aktiv istifadəçisi var. Kodlaşdırma aləti Codex 1.5 milyondan çox həftəlik istifadəçiyə çatıb. Bunlar boş rəqəmlər deyil — bunlar Sİ-nin iş dünyasında artıq qaçılmaz bir yerə oturduğunun sübutudur.

Bu Qərar Bütün Sİ Sektoru Üçün Nə Anlayır?

OpenAI-ın bu addımı, daha geniş bir mənzərənin parçasıdır. Sİ infrastrukturuna xərc yarışına giren bütün şirkətlər — Google, Meta, Microsoft, Amazon — investorlardan eyni sualı eşidir: "Bütün bu xərclər nə vaxt gəlirə çevriləcək?" OpenAI-ın büdcəsini gəlirlə əlaqəli hala gətirməsi, bu suala cavab vermə cəhdinin bariz nümunəsidir.

Bu həm də Nvidia üçün ciddi bir siqnaldır. Sİ çipi bazarının mütləq lideri olan şirkətin bütün gəlir proqnozları böyük ölçüdə müştərilərinin — o cümlədən OpenAI-ın — investisiya planlarına söykənir. Qısamüddətli perspektivdə büdcənin kəsilməsi Nvidia səhmlərindəki dalğalanmanı artıra bilər. Lakin uzunmüddətdə, daha səmərəli xərclənən kapital, daha davamlı Sİ ekosistemi deməkdir — bu isə Nvidia-nın da işinə gəlir.

Tez-tez Verilən Suallar (FAQ)

İstinadlar

• CNBC: OpenAI resets spending expectations, targets around $600 billion by 2030
• Cryptopolitan: OpenAI cuts 2030 compute target to $600 billion from prior $1.4 trillion goal
• Fintool: OpenAI Slashes Compute Target to $600B, Down From $1.4 Trillion